കഴക്കൂട്ടം ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം

തിരുവനന്തപുരത്തെ കഴക്കൂട്ടത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം ഒരു പ്രശസ്തമായ ഹിന്ദു ആരാധനാലയമാണ്. ചരിത്രപരമായ മഹത്വം, മനോഹരമായ വാസ്തുവിദ്യ, ആത്മീയ ശാന്തത എന്നിവയാൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഈ ക്ഷേത്രം പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രധാന മത–സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.

നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള സമ്പന്നമായ ചരിത്രമാണ് ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളത്. കല, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ സംരക്ഷണത്തിന് പേരുകേട്ട തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാരുടെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിതമായതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാതന ലിഖിതങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത വാസ്തുവിദ്യ, ഇന്നും തുടരുന്ന ആചാരങ്ങളും സാംസ്കാരിക രീതികളും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ചരിത്ര രേഖകളനുസരിച്ച്, ചേരമാൻ പെരുമാളിന്റെ ഭരണകാലത്താണ് കലക്കോട് മഹർഷി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ശിവലിംഗത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ നിർവഹിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട്, ഇന്നുള്ള ക്ഷേത്രനിർമാണം 1470 CE-ൽ ആരംഭിക്കുകയും അതേ വർഷം തന്നെ പൂർത്തീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത് വീര മാർത്താണ്ഡവർമ്മയുടെ കാലത്താണ്. എന്നാൽ പുനരുദ്ധാരണം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് രാജാവ് അന്തരിച്ചു. തുടർന്ന്, അടുത്ത ഭരണാധികാരിയായ വീര കോത മാർത്താണ്ഡവർമ്മയാണ് പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയത്. ചുറ്റമ്പലത്തിന്റെ വടക്കുവശത്ത് ഒരു ചെറിയ ശിവക്ഷേത്രമുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രം കഴക്കൂട്ടത്തുപിള്ള നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

പരമ്പരാഗത കേരള വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം. സങ്കീർണ്ണമായ മരപ്പണി, ചരിഞ്ഞ ടൈൽ പാകിയ മേൽക്കൂരകൾ, മനോഹരമായി കൊത്തിയെടുത്ത തൂണുകൾ എന്നിവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുഖ്യ ആകർഷണങ്ങളാണ്. ശ്രീകോവിലിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന മൂർത്തി തപസ്സിൽ ഇരിക്കുന്ന ശിവന്റെ സങ്കൽപത്തിലാണ് (തപസ് ഇരിക്കുന്ന ശിവൻ).

ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവലിംഗം അത്യന്തം വലിപ്പമേറിയതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഏകദേശം 8¼ അടി ഉയരവും 5 അടി വ്യാസവുമുള്ള ഈ ശിവലിംഗത്തിന്റെ പ്രത്യേകത, അതിന്റെ ഏകദേശം മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം മാത്രമേ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ കഴിയുകയുള്ളൂവെന്നും ശേഷിക്കുന്ന മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗം ഭൂമിക്കടിയിലാണെന്നുമാണ്.

ഗണപതി, പാർവതി ദേവി, ശാസ്താവ് എന്നിവരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകൾ. ഉപദേവതകൾക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഉപക്ഷേത്രങ്ങളും ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആത്മീയ വ്യാപ്തി വർധിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ
മഹാ ശിവരാത്രി:
ശിവന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്സവങ്ങളിലൊന്നാണ് മഹാ ശിവരാത്രി. ഭക്തർ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുകയും രാത്രി മുഴുവൻ ജാഗരണങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകളും ആചാരങ്ങളും നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രം ദീപാലങ്കാരങ്ങളാൽ മനോഹരമാക്കപ്പെടുകയും അന്തരീക്ഷം ഭക്തിസാന്ദ്രമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രദോഷം:
എല്ലാ ചാന്ദ്ര ദ്വൈവാരത്തിലും പതിമൂന്നാം ദിവസം ആഘോഷിക്കുന്ന പ്രദോഷം ശിവഭക്തർക്ക് ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ഈ സമയത്ത് പ്രത്യേക പൂജകളും ആചാരങ്ങളും നടക്കുന്നു, അനുഗ്രഹം തേടി ധാരാളം ഭക്തർ എത്തിച്ചേരുന്നു.
വാർഷിക ഉത്സവം:
10 ദിവസത്തെ വാർഷിക ഉത്സവം മേടം മാസത്തിലെ തിരുവാതിര നക്ഷത്രത്തിൽ അവസാനിക്കും.വാർഷിക ഉത്സവത്തിൽ മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ നിരവധി പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. പരമ്പരാഗത സംഗീത–നൃത്തപ്രകടനങ്ങൾ, ഘോഷയാത്രകൾ, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കുന്നു.

സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം

പരമ്പരാഗത കലാരൂപങ്ങൾ, സംഗീതം, നൃത്തം എന്നിവയ്ക്ക് ക്ഷേത്രം ഒരു പ്രധാന വേദിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉത്സവങ്ങളും പരിപാടികളും പ്രാദേശിക കലാകാരന്മാർക്ക് അവരുടെ കഴിവുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനും പാരമ്പര്യങ്ങൾ നിലനിർത്താനും അവസരം നൽകുന്നു.

.